İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin, sözleşmesinin geçerli bir sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek işine dönmeyi istemesidir. Dava sonunda fesih geçersiz sayılırsa işveren ya işçiyi işe başlatır ya da kanunda belirlenen tazminatları öder. Sürelerin çok kısa olması nedeniyle bu davada en sık yapılan hata, süreyi kaçırmaktır.
İşe iade için hangi şartlar gerekir?
İş güvencesinden yararlanmak için İş Kanunu (İş K.) m. 18 uyarınca şu şartların birlikte bulunması gerekir:
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışmalıdır. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa, bu işyerlerindeki toplam işçi sayısına bakılır.
- İşçinin en az altı aylık kıdemi olmalıdır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. Yer altı işlerinde çalışanlarda kıdem şartı aranmaz.
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır. Belirli süreli sözleşmeler bu korumanın dışındadır.
- İşçi, üst düzey işveren vekili olmamalıdır. İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ile yardımcıları ve işyerinin bütününü yöneten, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri işe iade davası açamaz.
Geçerli sebep; işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanmalıdır. Sendika üyeliği, işverene karşı resmî makamlara başvurmak, hamilelik, doğum, din veya siyasi görüş gibi nedenler ise kanun gereği geçerli sebep sayılmaz.
Fesih nasıl yapılmalı?
İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır (İş K. m. 19). İşçinin davranışı veya verimi gerekçe gösterilecekse, fesihten önce işçinin savunması alınmalıdır. Bu kural, işverenin m. 25/II’deki haklı nedenle derhâl fesih hakkını etkilemez.
Bu şekil kurallarına uyulmaması, sebep ne olursa olsun feshi tek başına geçersiz kılabilir. Ayrıca işveren, davada fesih bildiriminde yazmadığı yeni bir sebebe dayanamaz.
Süre takvimi
- Fesih bildiriminin tebliği: Sürelerin başlangıcıdır.
- 1 ay içinde arabulucuya başvuru: Arabuluculuk, İş Mahkemeleri Kanunu (İşMK) m. 11 ile değişik İş K. m. 20 ve İşMK m. 3 uyarınca dava şartıdır; doğrudan dava açılırsa dava usulden reddedilir.
- Arabuluculuk görüşmeleri: Arabulucu başvuruyu kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
- Anlaşma olmazsa, son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava: İş mahkemesinde açılır. Taraflar anlaşırsa aynı sürede özel hakeme de gidilebilir.
- Kararın kesinleşmesi: İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi kesin karar verir; işe iade kararları temyiz edilemez.
- Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlama başvurusu: İşçi bu sürede işverene başvurmak zorundadır.
- Başvurudan itibaren 1 ay içinde işe başlatma: İşveren bu sürede işçiyi işe başlatmazsa tazminat sorumluluğu doğar.
Bir aylık başvuru süresini kaçıran işçi, işe iade talebini kaybeder. Bu nedenle fesih yazısını alır almaz takvim tutulmalıdır.
Davada ispat yükü kimde?
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir (İş K. m. 20). İşçi, feshin aslında başka bir sebebe (örneğin sendikal nedene) dayandığını ileri sürüyorsa bu iddiasını kendisi ispatlamalıdır. Kanun, davanın ivedilikle sonuçlandırılmasını öngörür.
Dava kazanılırsa ne olur?
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatı ve boşta geçen süre alacağını, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler (İş K. m. 21).
- İşe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı: İşçi süresinde başvurduğu hâlde bir ay içinde işe başlatılmazsa, işveren en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat öder.
- Boşta geçen süre ücreti: Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir.
- Mahsup: İşçi işe başlatılırsa, fesihte peşin ödenen ihbar ücreti ve kıdem tazminatı bu ödemelerden düşülür. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya ihbar ücreti ödenmemişse bu tutar ayrıca ödenir.
Bu kurallar sözleşmeyle değiştirilemez; aksi yöndeki sözleşme hükümleri geçersizdir.
Alt işveren veya işyeri devri varsa davanın kime açılacağını işe iade davası kime açılır aracıyla, kıdem ve ihbar tutarlarını kıdem ve ihbar hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
İşçi işe başlamazsa ne olur?
İşçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmazsa, işverenin yaptığı fesih geçerli fesih sayılır. İşveren bu durumda yalnızca geçerli feshin hukuki sonuçlarından sorumlu olur; işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti istenemez.
Uyuşmazlık arabulucuda işe başlatma yönünde anlaşmayla biterse, tutanakta işe başlatma tarihi, boşta geçen süre alacağının tutarı ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın tutarı mutlaka yazılmalıdır. Bunlardan biri eksikse anlaşma sağlanamamış sayılır. İşçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir.
Yargıtay, işçinin işe başlatılması için yapılan davetin samimi olmasını arar. İşçiyi eski işine veya dengi bir işe başlatmayan, işe dönüşü zorlaştıran davet, işe başlatmama sayılabilir.
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 17.12.2025, E. 2025/8286, K. 2025/10030: Bölge adliye mahkemeleri arasındaki görüş ayrılığını gideren kararda, otuz işçi şartı hesaplanırken davalı şirketle yalnızca organik bağ bulunan başka bir şirketin işçilerinin sayıya eklenemeyeceği belirtildi. Tüzel kişilik perdesinin aralanması gibi bir durum yoksa, diğer şirketin aynı işkolunda olup olmamasının sonuca etkisi yoktur. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 13.01.2026, E. 2025/10203, K. 2026/84: İşveren, fesih bildiriminde yalnızca “hizmetinize ihtiyaç duyulmaması” ifadesine yer vermiş, davada ise farklı bir sebebe dayanmıştı. Fesih sebebinin açık ve kesin yazılmaması ve savunma alınmaması nedeniyle feshi geçersiz sayan karar onandı. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.01.2026, E. 2025/8856, K. 2026/104: İşe iade kararı kesinleştikten sonra süresinde başvuran işçi, işyerine gittiğinde ücreti net olarak bildirilmemiş ve yeni işe giren biri gibi evrak istenmişti. Bu davranışın işe başlatmama sayıldığı ve iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süre ücretine hükmedildiği karar onandı. Karar metni
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir.