Mahkemenin verdiği ceza ile cezaevinde fiilen geçirilen süre aynı değildir. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a (CGTİK) göre süreli hapis cezalarında genel kural, cezanın yarısının cezaevinde iyi hâlle geçirilmesidir. Bundan sonra hükümlü koşullu salıverilir (CGTİK m. 107/2). Şartları varsa bu sürenin son kısmı da denetimli serbestlikle dışarıda geçirilebilir.
Aşağıda aileleri en çok ilgilendiren soruları sırayla yanıtlıyoruz. Kendi dosyanız için yaklaşık bir sonuç görmek isterseniz infaz hesaplama aracı sayfamızı kullanabilirsiniz.
Koşullu salıverilme oranları
| Suç / ceza | Cezaevinde geçirilecek süre |
|---|---|
| Çoğu suçta süreli hapis | Cezanın yarısı |
| Kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı (m. 102/1), özel hayata karşı suçlar gibi m. 107/2’de sayılanlar | Üçte iki |
| Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar | Üçte iki (m. 107/4) |
| Nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti | Dörtte üç (m. 108/9) |
| Terör suçları (süreli hapis) | Dörtte üç (Terörle Mücadele Kanunu m. 17) |
| Müebbet hapis | 24 yıl |
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 30 yıl |
Birden fazla süreli cezada bu süre en fazla 28 yıldır (m. 107/3). Örgüt suçlarında sınırlar daha yüksektir.
Tekerrür: İlk kez mükerrir olanlarda oran üçte ikidir (m. 108/1). İkinci kez tekerrürde ise eskiden koşullu salıverilme hiç yoktu. Haziran 2025’teki değişiklikle bu kaldırıldı; artık süreli hapiste oran dörtte üçtür (m. 108/3).
Uyuşturucu ticaretine özgü hesaplamaları ayrıca uyuşturucu ticareti infaz yazımızda anlattık.
Koşullu salıverilme cezanın bittiği anlamına gelmez
Koşullu salıverilen kişi bir denetim süresine tabi olur. Bu süre, cezaevinde geçirilmesi gereken süre kadardır ama cezanın tamamen biteceği tarihi geçemez (m. 107/6). Denetim süresinde kasıtlı bir suç işlenirse koşullu salıverilme geri alınır. Bu durumda yeni suç için verilen cezanın iki katı kadar süre cezaevinde aynen çektirilir (m. 107/12-13).
Denetimli serbestlik: Son bir yıl dışarıda
Açık cezaevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse kalan süreyi denetimli serbestlikle dışarıda geçirebilir. Kararı infaz hâkimi verir (m. 105/A-1). Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda ayrıca, koşullu salıverilmeye kadar cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri fiilen geçirilmiş olmalıdır (m. 105/A-1, geçici m. 11).
Örnek: Hırsızlıktan 6 yıl hapis alan biri genel kurala göre 3 yıl sonra koşullu salıverilir. Şartları sağlarsa son 1 yılı denetimli serbestlikle geçirebileceği için cezaevinde kalacağı süre yaklaşık 2 yıla iner. Tutuklulukta geçen süre de bundan düşülür.
Açık cezaevine geçiş
- Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis alanlar doğrudan açık cezaevine alınır. Kasıtlı suçlardaki bu kural; terör, örgüt ve cinsel suç hükümlüleri, ikinci kez mükerrirler ve koşullu salıverilmesi geri alınanlar için uygulanmaz (m. 14/2).
- Diğerleri kapalı cezaevinden açığa, idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesiyle ayrılır.
- Toplam 10 yıl ve üzeri ceza alanlar ile terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel suç ve uyuşturucu ticareti hükümlülerinde bu karar infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (m. 14/4).
İyi hâl koşullu salıverilmenin de, açık cezaevine ve denetimli serbestliğe geçişin de ön şartıdır (m. 107/1). Disiplin cezaları bu değerlendirmeyi doğrudan etkiler.
Mahsup: Tutuklulukta geçen süre düşülür
Hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler, Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 63 uyarınca cezadan indirilir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 109/6 uyarınca ev hapsi şeklindeki adli kontrolde geçen her iki gün bir gün sayılır. Diğer adli kontrol türleri (imza, yurt dışı yasağı) mahsup edilmez.
Çocuk, kadın, yaşlı ve hasta hükümlüler
- Çocuklar: 15 yaşını doldurmadan cezaevinde geçen bir gün iki gün sayılır. Ağustos 2026 değişikliğiyle kasten öldürme, cinsel saldırı ve çocuk istismarı, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları bunun dışında tutuldu (m. 107/5).
- 0–6 yaş çocuğu olan kadınlar: Koşullu salıverilmeye iki yıl kala denetimli serbestlikten yararlanabilir (m. 105/A-3-a). Gebe kadınlarda ve doğumdan sonraki bir buçuk yıl içinde infaz kural olarak ertelenir (m. 16/4).
- Ağır hasta, engelli veya yaşlılık nedeniyle kendine bakamayanlar: Koşullu salıverilmeye üç yıl kala denetimli serbestlik mümkündür. Bu durum Adli Tıp onaylı raporla belgelenmelidir (m. 105/A-3-b). Cezaevinde kalmak hükümlünün hayatı için kesin tehlike oluşturuyorsa infaz iyileşinceye kadar geri bırakılır (m. 16/2).
30 Mart 2020’den önce işlenen suçlar
Geçici maddeler eski suçlar için daha lehe kurallar içerir:
- Denetimli serbestlikteki bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır. Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, terör ve devlete karşı suçlar gibi istisnalar hariçtir (geçici m. 6/1).
- İstisna suçlar hariç, 0–6 yaş çocuklu kadınlarda ve 70 yaşını bitirenlerde süre dört yıldır. 65 yaşını bitirmiş ve kendine bakamayan hükümlüler, süre sınırı olmaksızın denetimli serbestlikten yararlanabilir (geçici m. 6/2).
- Bu haklardan kapalı cezaevindeki iyi hâlli hükümlüler de yararlanır (geçici m. 6/3).
- 18 yaşından önce cezaevinde geçen günler daha fazla sayılır: 15 yaşına kadar bir gün üç gün, 18 yaşına kadar iki gün (geçici m. 6/4).
28.06.2014’ten önce işlenen cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK m. 102–105) ve uyuşturucu ticaretinde süreli hapis için oran en fazla üçte ikidir (geçici m. 9/4). 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlarda da, istisna suçlar hariç, en az üç ay açık cezaevinde kalan hükümlü denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanabilir (geçici m. 10/6).
Hükümlü izinleri
- Mazeret izni: Cezasının onda birini iyi hâlle geçiren hükümlüye; anne, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü, ağır hastalığı ya da afetten zarar görmesi hâlinde yol hariç 10 güne kadar izin verilebilir (m. 94/1).
- Refakatli izin: Tehlikeli sayılmayan hükümlüler, güvenlik görevlisi eşliğinde cenazeye katılmak için 2 güne, ağır hasta yakınını ziyaret için 1 güne kadar çıkabilir (m. 94/2).
- Özel izin: Açık cezaevindekiler ve açığa ayrılmaya hak kazananlar üç ayda bir, yol hariç 7 güne kadar izin kullanabilir (m. 95).
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 28.11.2025, E. 2024/7685, K. 2025/8371: Terör suçundan hükümlü, 0–6 yaş çocuğu olan kadının denetimli serbestlik talebi incelendi. Terör suçları geçici m. 6’nın istisnası olduğundan hükümlünün açık cezaevine ayrılma şartlarını taşıması ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalması gerektiği, çocuğunun olmasının bu sonucu değiştirmediği belirtildi. Kabul kararı kanun yararına bozuldu. Karar metni
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 12.12.2025, E. 2025/2932, K. 2025/8958: Denetim süresinde işlenen suçun cezası infaz edilmiş olsa bile koşullu salıverilmenin geri alınmasına engel olmadığı açıklandı. Ancak suç, koşullu salıverilme kararı verilmeden önce işlenmişse, karar geriye etkili olsa da geri alma yapılamaz. Karar metni
- Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 18.02.2026, E. 2026/1563, K. 2026/3014: Hükümde tutuklulukta geçen sürenin mahsubu yazılmamıştı. Daire, bu süreler TCK m. 63’e göre infaz aşamasında düşülebileceğinden bozmaya gerek görmedi. Karar metni
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir.