Uyuşturucu ticaretinin temel cezası on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır (Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 188/3). Madde metamfetamin, bonzai (sentetik kannabinoid), eroin veya kokainse ceza yarı oranında artar ve en az on beş yıl olur. Madde bir çocuğa satılmış veya verilmişse de ceza on beş yıldan az olamaz.
Hangi eylemler “ticaret” sayılır?
Kanun “ticaret” kelimesini geniş tutar. Uyuşturucuyu ruhsatsız olarak:
- satmak, satışa arz etmek,
- başkasına vermek (parasız vermek de dahil),
- sevk etmek, nakletmek, depolamak,
- satmak amacıyla satın almak, kabul etmek veya bulundurmak,
aynı suçu oluşturur. Bu yüzden arkadaşına bir parça vermek de, başkası adına bir paketi taşımak da TCK m. 188/3 kapsamına girebilir.
Yurt dışından getirmek veya üretmek (imal, ithal, ihraç) ayrı ve daha ağır bir hâldir. Cezası yirmi yıldan otuz yıla kadar hapistir (TCK m. 188/1).
Cezayı artıran hâller
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Madde çocuğa verilmiş veya satılmış | Ceza en az 15 yıl (m. 188/3) |
| Eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid (bonzai), sentetik katinon, sentetik opioid, amfetamin ve türevleri (metamfetamin dahil) | Ceza yarı oranında artar (m. 188/4-a) |
| Okul, yurt, hastane, kışla, ibadethane gibi yerlerin 200 metre yakınındaki umumi yerlerde | Ceza yarı oranında artar (m. 188/4-b) |
| Üç veya daha fazla kişiyle birlikte | Ceza yarı oranında artar (m. 188/5) |
| Örgüt faaliyeti çerçevesinde | Ceza bir kat artar (m. 188/5) |
| Fail doktor, eczacı, hemşire gibi bir sağlık mesleği mensubu | Ceza yarı oranında artar (m. 188/8) |
Esrar (kenevir) bu listede sayılmadığından, esrar ticaretinde (a) bendindeki artırım uygulanmaz.
Somut olayda verilebilecek ceza aralığını uyuşturucu suçlarında ceza hesaplama aracımızla görebilirsiniz.
Kullanma ile ticaret nasıl ayrılır?
Dosyaların çoğunda asıl tartışma budur. Yargıtay; miktarı, paketlemeyi, hassas terazi ve nakit gibi bulguları, telefon yazışmalarını ve kişinin kullanıcı olup olmadığını birlikte değerlendirir. Kişisel kullanım sınırındaki bir madde için satışa dair somut delil yoksa eylem kullanmak için bulundurma (TCK m. 191) sayılır. Ayrıntıları kullanma ile ticaret farkı yazımızda anlattık.
Ticaretten açılan davada eylemin yalnızca kullanma olduğu anlaşılırsa, sanık hakkında TCK m. 191 hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir (TCK m. 191/8).
Hangi mahkeme bakar? Avukat zorunlu mu?
- On yıldan fazla hapis gerektiren suçlara ağır ceza mahkemesi bakar (Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m. 12).
- Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda müdafi zorunludur; şüphelinin istemesi beklenmeden avukat atanır (Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 150/3).
- Bu suç tutuklamada katalog suçlar arasındadır. Bu konuyu tutuklama ve itiraz yazımızda anlattık.
Cezayı azaltan veya kaldıran yollar
- Etkin pişmanlık: Kişi, haber alınmadan önce suç ortaklarını ve maddenin yerini bildirir ve bu bilgi onların yakalanmasını sağlarsa ceza verilmez. Haber alındıktan sonra gönüllü yardım edilirse ceza dörtte birden yarıya kadar indirilir (TCK m. 192). Ayrıntılar
- Hukuka aykırı delil: Arama kararı olmadan veya yanlış türde kararla yapılan aramada ele geçen madde hükme esas alınamaz. Ayrıntılar
Ceza kaç yıl yatılır?
Uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverilme oranı genel kuralın aksine dörtte üçtür. Hesaplamayı infaz yazımızda örnekle anlattık.
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 25.02.2026, E. 2025/10045, K. 2026/2713: İhbar olmadan yol kontrolünde durdurulan sanıkta kişisel kullanım sınırında madde ele geçmiş, satışa dair delil bulunmamıştı. Ticaretten verilen mahkûmiyet bozuldu ve sanık tahliye edildi. Karar metni
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 03.03.2026, E. 2025/11474, K. 2026/3118: Madde paketlenmiş hâlde ele geçmiş olsa da miktar kullanım sınırındaydı ve sanık istikrarlı biçimde kullanıcı olduğunu savunuyordu. Kesin ve inandırıcı delil olmadığından ticaret mahkûmiyeti bozuldu. Karar metni
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.01.2026, E. 2024/26356, K. 2026/210: Kararda Adli Tıp Kurumu mütalaalarına atıf yapılarak esrar kullananların her defasında 1–1,5 gram, günde üç kez tüketebildiği belirtiliyor. Kullanıcıların birkaç aylık ihtiyacı yanlarında bulundurabileceği de kabul ediliyor. Bu miktarı aşan bulundurma, kişisel kullanım amaçlı sayılmıyor. Somut olayda ise evde ve araçta bir kısmı paketlenmiş kenevir ele geçmişti; madde kişisel kullanım sınırında kabul edildi ve satışa dair delil bulunmadığından ticaret mahkûmiyeti bozuldu; sanık tahliye edildi. Karar metni
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki danışmanlık almanız önerilir.