Uyuşturucu ticareti (Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 188) suçundan hüküm giyen yetişkinler cezalarının dörtte üçünü cezaevinde iyi hâlli geçirince koşullu salıverilebilir (Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİK) m. 108/9). Örneğin 10 yıl ceza alan kişi için bu süre 7 yıl 6 aydır. Şartları varsa bunun son bir yılı denetimli serbestlikle dışarıda geçirilebilir; 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda bu süre daha uzun olabilir. Çoğu suçtaki “yarısını yatar” kuralı bu suçta uygulanmaz.
Neden dörtte üç?
Genel kural, süreli hapis cezalarında cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesidir (CGTİK m. 107/2). Kanun, uyuşturucu ticaretini cinsel saldırı ve çocuk istismarıyla birlikte özel bir rejime bağlamış ve süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranını dörtte üç olarak belirlemiştir (CGTİK m. 108/9).
Çocuklar için oran farklıdır: Suçu çocukken işleyenlerde oran üçte ikidir (CGTİK m. 107/2-g). Ağustos 2026’da yeniden düzenlenen CGTİK m. 107/5’e göre, 15 yaşını doldurmadan cezaevinde geçen bir günün iki gün sayılması kuralı da uyuşturucu ticareti için uygulanmaz.
Örnek hesap
| Hükmedilen ceza | Koşullu salıverilme (¾) | Son 1 yıl denetimli serbestlik varsa cezaevinde geçecek asgari süre* |
|---|---|---|
| 10 yıl | 7 yıl 6 ay | 6 yıl 6 ay |
| 12 yıl 6 ay | 9 yıl 4 ay 15 gün | 8 yıl 4 ay 15 gün |
| 15 yıl | 11 yıl 3 ay | 10 yıl 3 ay |
* Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan mahsup edilir. İyi hâl şartı ve açık cezaevine geçiş koşulları ayrıca aranır. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda, aşağıda anlatılan geçici düzenleme nedeniyle cezaevinde geçecek süre daha kısa olabilir. Tablo genel bir fikir verir; kesin hesap için ilamın ve infaz kayıtlarının incelenmesi gerekir. Kendi tarihlerinizle yaklaşık bir sonuç görmek için infaz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Açık cezaevi ve denetimli serbestlik
- Açık cezaevi: Uyuşturucu ticaretinden hükümlü olanların açık cezaevine ayrılmasına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararları ancak infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (CGTİK m. 14/4). Bu değerlendirmelerde kurula Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği savcı başkanlık eder (CGTİK m. 89).
- Denetimli serbestlik (CGTİK m. 105/A): Açık cezaevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse kalan kısmı denetimli serbestlikle dışarıda geçirebilir. Haziran 2025 değişikliğiyle bunun için ayrıca, koşullu salıverilmeye kadar cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin fiilen geçirilmiş olması aranır. Bu şart, 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlara uygulanmaz (CGTİK geçici m. 11).
- Covid dönemi “3 yıl” kuralı uygulanmaz: 30.03.2020’ye kadar işlenen suçlarda denetimli serbestlik süresini üç yıla çıkaran geçici düzenleme, uyuşturucu ticareti suçunu kapsam dışında tutar (CGTİK geçici m. 6).
- 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar: Aralık 2025’te yeniden düzenlenen geçici hükme göre, bu tarihe kadar işlenen suçlardan kapalı cezaevinde bulunan hükümlü, toplam cezası on yıldan azsa bir ayını, on yıl veya daha fazlaysa üç ayını kapalı cezaevinde geçirmiş ve açık cezaevine ayrılmasına üç yıl veya daha az kalmışsa açık cezaevine ayrılabilir. Açık cezaevinde en az üç ay kalan hükümlü, talebi hâlinde denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır (CGTİK geçici m. 10/6). Uyuşturucu ticareti bu hükmün istisnaları arasında sayılmamıştır; ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar kapsam dışındadır.
Küçük çocuğu olan kadın hükümlüler ile ağır hastalık veya engellilik nedeniyle yaşamını yalnız sürdüremeyen hükümlüler için denetimli serbestlik süreleri daha uzundur (CGTİK m. 105/A-3).
Tekerrür hâlinde
- İlk kez tekerrür: Mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır. Ancak uyuşturucu ticaretinde oran zaten dörtte üç olduğu için bu oran korunur (CGTİK m. 108/1).
- İkinci kez tekerrür: Haziran 2025’ten önce ikinci kez mükerrir olanlar koşullu salıverilmeden hiç yararlanamıyordu. Haziran 2025 değişikliğiyle bu değişti. Artık ikinci tekerrürde de koşullu salıverilme mümkündür ve süreli hapiste oran dörtte üçtür (CGTİK m. 108/3). Yargıtay, bu değişiklikten önce verilmiş “koşullu salıverilmesin” ibareli hükümleri düzeltmektedir.
“Uyuşturucu infaz düzenlemesi” haberleri
2 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki infaz kanununda uyuşturucu ticaretine özgü yeni bir indirim veya af düzenlemesi yoktur. Yukarıda anlatılan 31 Temmuz 2023 tarihli geçici düzenleme ise yalnız bu suça özgü değildir. Mecliste görüşülen tekliflere ilişkin haberler, Resmî Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girene kadar sonuç doğurmaz. Bir değişiklik olursa bu yazıyı güncelleyeceğiz.
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.02.2026, E. 2025/5096, K. 2026/1660: Mahkeme, uyuşturucu ticaretinden ikinci kez mükerrir olan sanık için “koşullu salıverilme hükümleri uygulanmasın” hükmü kurmuştu. Yargıtay, Haziran 2025’te değişen CGTİK m. 108/3’e göre bu ibareyi çıkarıp yerine “koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmasına” ibaresini koydu. Karar metni
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 21.01.2026, E. 2024/24347, K. 2026/966: Aynı yönde. Ayrıca gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin cezadan mahsubuna karar verilmemesi de hukuka aykırı bulunup düzeltildi. Karar metni
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki danışmanlık almanız önerilir.