Uyuşturucu aldığı tespit edilen sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 48/8). Ehliyetini yeniden almak isteyen kişi, iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmeden sürücü kursuna başlayamaz. Ayrıca bütün trafik cezalarını ödemiş, psiko-teknik değerlendirmeden geçmiş ve sağlık kurulu raporu almış olmalıdır. Bu kurallar 12 Şubat 2026 tarihli değişiklikle bugünkü hâlini almıştır.
Araç kullanırken uyuşturucu tespit edilirse
KTK m. 48’in güncel hâline göre:
- 150.000 TL idari para cezası verilir.
- Sürücü belgesi iptal edilir. Bu, birkaç aylık “geri alma” değil, belgenin tamamen ortadan kalkmasıdır.
- Kişi hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri uygulanır. Kullanma suçu (TCK m. 191) soruşturması açılır. Sürücü uyuşturucu etkisiyle emniyetli araç kullanamayacak hâldeyse trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu da oluşur; bu suçun cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK m. 179/3). Yargıtay, testte uyuşturucu çıkan sürücünün emniyetli araç kullanamayacağını kabul ederek bu suçtan verilen mahkûmiyeti onayabiliyor.
- Sürücünün uyuşturucu kullandığından şüphe edilirse kolluk adli kolluk sıfatıyla Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerine göre işlem yapar.
Testi reddederse
Kolluğun ölçüm yapmasına izin vermeyen sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti beş yıl süreyle geri alınır (KTK m. 48/9). Yani testi reddetmek ehliyeti korumaz. Geri alınan belgenin iadesi için de verilen cezaların tamamının ödenmiş olması şarttır.
İptalden sonra ehliyet nasıl geri alınır?
Belgesi KTK m. 48/8 uyarınca iptal edilen kişi sınava baştan girmek zorundadır. Sürücü kursuna başlayabilmek için:
- İptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmiş olmalı,
- KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamı ödenmiş olmalı,
- Psiko-teknik değerlendirmeden geçilmeli,
- Resmî sağlık kurumundan sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporu alınmalıdır.
Bunlardan sonra kurs ve sınavlar başarıyla tamamlanırsa yeni sürücü belgesi verilir.
Uyuşturucu sabıkası olan ehliyet alabilir mi?
KTK m. 41/1-e’ye göre adli sicilinde TCK m. 188 (ticaret), 190 (kullanmayı kolaylaştırma) veya 191 (kullanma) suçlarından hüküm giydiğine dair kayıt bulunan kişi ehliyet alamaz. Ehliyet aldıktan sonra bu suçlardan mahkûm olanların belgesi, bu şart sağlanıncaya kadar geri alınır.
Bu konuda bilinmesi gerekenler:
- Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararları mahkûmiyet değildir. Adli sicile değil, yalnızca yargı mercilerinin görebildiği özel bir sisteme kaydedilir. Bu nedenle KTK m. 41’deki engeli kural olarak doğurmaz.
- Mahkûmiyet hâlinde engel, kaydın adli sicilden silinmesine kadar sürer. İnfaz tamamlanınca adli sicil kaydı silinerek arşive alınır (Adli Sicil Kanunu m. 9). Sicil ve arşiv sürelerini memuriyet ve sicil yazımızda anlattık.
- Bu engel, KTK m. 48’deki “araç kullanırken tespit” yaptırımından ayrıdır. Bir kişi hem trafikte yakalanıp iptal yaptırımı alabilir hem de ileride mahkûm olursa KTK m. 41 engeline takılabilir.
Kan veya idrar örneği nasıl alınmalı?
Trafik kazasına karışan sürücüden örnek alınmasında CMK m. 75 uygulanır (KTK m. 48/3). Ceza yargılamasında delil olarak kullanılacak örnek hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca olan hâllerde savcı kararı ve 24 saat içinde hâkim onayıyla alınmalıdır. Ayrıntıları test yazımızda anlattık.
İdari para cezasına itiraz
Trafik idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m. 27). Ehliyet iptali gibi idari tedbirlerin hangi yargı yerinde denetleneceği somut işleme göre değişebilir. Bu nedenle tebligatı alır almaz değerlendirme yapılması önemlidir.
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 02.02.2026, E. 2025/5155, K. 2026/836: Trafik kontrolünde idrar testinde metamfetamin ve amfetamin çıkan sürücü için Adli Tıp Kurumu, olay anındaki sürüş yeteneğinin mevcut bulgularla bilinemeyeceğini bildirmişti. Daire, mevzuata göre uyuşturucu alan sürücünün emniyetli araç kullanamayacağının kabul edildiğini belirterek trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan verilen mahkûmiyeti, bozma isteyen tebliğnameye rağmen onadı. Karar metni
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 23.09.2025, E. 2024/733, K. 2025/8611: Uyuşturucu etkisinde araç kullanan sanık hakkında mahkeme, fikri içtima kuralıyla yalnızca kullanma suçundan (TCK m. 191) ceza vermişti. Oysa kullanma suçundan ayrıca açılmış bir dava zaten sürüyordu. Daire, uyuşturucu etkisinde araç kullanma ile kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçlarının ayrı suçlar olduğunu (gerçek içtima), bu davada araç kullanma suçundan hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu. Karar metni
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 19.11.2025, E. 2025/7178, K. 2025/11732: Savcı talimatıyla alınıp hâkim onayına sunulmayan idrar örneğinin sonucu hükme esas alınamaz. Başka delil yoksa beraat gerekir. Trafik kaynaklı örnek alımlarında da CMK m. 75’in uygulanması nedeniyle bu karar önemlidir. Karar metni
Şubat 2026 değişikliğinden sonraki ehliyet iptali uyuşmazlıklarına ilişkin yüksek mahkeme kararları yayımlandıkça bu bölüme eklenecektir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki danışmanlık almanız önerilir.