Uyuşturucu testinin pozitif çıkması, Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 191’deki kullanma suçu için soruşturma başlamasına yol açar. İlk seferde dava açılmaz; beş yıllık erteleme ve denetimli serbestlik uygulanır. Test araç kullanırken yapıldıysa ayrıca Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 48/8 uyarınca 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyet iptal edilir. Ancak testin hukuka uygun alınmış olması şarttır: Kan veya idrar örneği hâkim kararı ya da süresinde hâkim onayı olmadan alınmışsa sonucu delil olarak kullanılamaz.
Hangi durumda test pozitif çıktı?
Sonuç, testin hangi aşamada yapıldığına göre değişir:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Soruşturma sırasında (yakalama, ihbar) | Kullanma suçu soruşturması; ilk seferde zorunlu beş yıl erteleme (TCK 191 yazımız) |
| Denetimli serbestlik sırasında | Erteleme ihlal edilmiş sayılır ve ilk olaydan dava açılır (TCK m. 191/4-c). Yeni kullanım ayrı suç sayılmaz |
| Trafik denetiminde | 150.000 TL idari para cezası, ehliyet iptali, ayrıca ceza soruşturması (ehliyet yazımız) |
| İşyerinde veya işe girişte | Ceza hukuku açısından kendiliğinden soruşturma doğmaz. İş hukuku sonuçları ayrıca değerlendirilir |
Test nasıl alınmalı?
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 75’e göre, bir suça ilişkin delil elde etmek için şüpheliden kan, idrar, saç gibi biyolojik örnek alınması:
- Kural olarak hâkim kararıyla olur.
- Gecikmesinde sakınca varsa savcı karar verebilir. Ancak bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulmalı, hâkim de 24 saat içinde karar vermelidir.
- Onaylanmayan kararla elde edilen deliller kullanılamaz.
- Örneği ancak doktor veya sağlık mesleği mensubu alabilir. Müdahale kişinin sağlığına zarar verme tehlikesi taşımamalıdır.
Uygulamada savcının kolluğa verdiği “doktor ve idrar raporu alınsın” talimatıyla örnek alınıp hâkim onayı atlanabiliyor. Yargıtay bu durumda test sonucunu hükme esas almıyor. Başka delil yoksa beraat gerektiğini kabul ediyor.
Trafik kazalarında örnek alınması için KTK m. 48/3 ayrıca CMK m. 75’e atıf yapar.
Test her şeyi kanıtlar mı?
- Pozitif test yalnızca kişinin vücudunda madde bulunduğunu gösterir. Maddenin ne zaman ve nerede kullanıldığını kendiliğinden göstermez. Aynı dönem için açılmış başka dosyalarla çakışma olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
- Negatif test ise “kullanıcıyım” savunmasını zayıflatabilir. Ticaret suçlamasıyla yargılanan ve “kendi kullanımım için aldım” diyen kişinin testi negatif çıkarsa, mahkeme bunu ticaret lehine bir delil olarak değerlendirebiliyor.
- Hangi maddenin vücutta ne kadar süre tespit edilebileceği madde türüne ve kişiye göre değişir. Bu tıbbi bir değerlendirmedir; gerekirse Adli Tıp Kurumundan rapor istenebilir.
Testi reddetmek
- Ceza soruşturmasında: Örnek alınmasına hâkim kararıyla karar verilmişse kişinin rızası aranmaz. Karara itiraz edilebilir (CMK m. 75/6).
- Trafikte: Kolluğun ölçüm yapmasına izin vermeyen sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyet beş yıl süreyle geri alınır (KTK m. 48/9).
Güncel Yargıtay kararları
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 19.11.2025, E. 2025/7178, K. 2025/11732: İdrar örneği savcı talimatıyla alınmış, hâkim onayına sunulmamıştı. Yargıtay, Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını kabul ederek önceki onama kararını kaldırdı ve mahkûmiyeti bozdu. Test sonucunun hükme esas alınamayacağını, başka delil yoksa beraat gerektiğini belirtti. Dava zamanaşımı dolduğu için düşürüldü. Karar metni
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.11.2025, E. 2024/21730, K. 2025/9089: “Kendim kullanmak için aldım” diyen sanığın idrar testinde suça konu sentetik madde ile esrar, amfetamin, kokain ve eroin bulunmamıştı. Bu sonuç, maddeyi kullanmak için 700 km uzaktaki bir şehre uçakla gidip aldığı yönündeki savunmanın suçtan kurtulmaya yönelik bulunmasıyla birlikte ticaret suçunun kabulünde dikkate alındı ve mahkûmiyet onandı. Karar metni
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 08.01.2026, E. 2025/10289, K. 2026/361: Kan ve idrar raporunun hangi olaya ait olduğu dosyadan anlaşılamıyordu. Mahkemenin, örneklerin hangi tarihte alındığını ve aynı fiil için ikinci bir dava açılıp açılmadığını araştırması gerektiğine karar verildi. Aynı fiil için önceden açılmış bir dava varsa davanın reddi gerekir (CMK m. 223/7). Karar metni
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki danışmanlık almanız önerilir.