Kusurunuz olmayan ya da daha az kusurlu olduğunuz bir kazada aracınız hasar gördüyse, zararınızı karşı aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısından, sigorta limitini aşan kısmı ise aracın işleteninden ve sürücüsünden isteyebilirsiniz.
Hangi zararlar istenebilir?
- Onarım bedeli: Parça ve işçilik dahil gerçek hasar tutarı.
- Değer kaybı: Aracın onarıldıktan sonra bile ikinci el piyasasında kazasız hâline göre daha düşük fiyatla alıcı bulması.
- Araçtan yoksun kalma (ikame araç) bedeli: Makul onarım süresi boyunca aracınızı kullanamamanızın karşılığı.
- Kazanç kaybı: Taksi, servis aracı veya kamyon gibi ticari araçlarda çalışılamayan günlerin kaybı.
- Diğer giderler: Çekici, ekspertiz ve benzeri masraflar.
İlk adım: Sigortaya yazılı başvuru
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 97’ye göre dava veya tahkim yoluna gitmeden önce karşı aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapmak zorunludur. Sigortacı başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da verdiği cevap talebi karşılamıyorsa dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
Başvuruya kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma tutanağı, ekspertiz raporu, onarım faturası, fotoğraflar, ruhsat ve ehliyet fotokopileri, IBAN bilgisi eklenmelidir. Eksik belgeyle yapılan başvuru, ileride faizin başlangıç tarihi tartışmasına yol açabilir.
Dava mı, tahkim mi?
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortacıya karşı başvurularda genellikle daha hızlı sonuç verir. Ancak tahkimde yalnızca sigorta şirketi muhatap alınabilir; limit aşımı için işleten ve sürücüye karşı mahkemede dava açmak gerekir.
Mahkeme yolunda sigortacı, işleten ve sürücü birlikte davalı gösterilebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik sigortacısına karşı açılan davaların ticari davalardaki zorunlu arabuluculuk şartına tabi olmadığını kabul etmektedir (08.05.2024, E. 2023/12689, K. 2024/4378). KTK m. 97’deki sigortaya başvuru şartı ise her durumda yerine getirilmelidir.
Zarar miktarı dava açarken tam bilinmiyorsa, dava kısmi dava olarak açılıp bilirkişi raporundan sonra talep bir defaya mahsus artırılabilir. Belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026’da kaldırıldı; ayrıntılar için bu yazımıza bakabilirsiniz.
Değer kaybı nasıl hesaplanır?
Değer kaybı eskiden sigorta genel şartlarındaki bir formülle hesaplanıyordu. Anayasa Mahkemesi bu formüle dayanak olan hükümleri iptal ettikten sonra Yargıtay şu ölçütü uyguluyor:
Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki fark.
Bu hesapta aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasar gören parçaların niteliği ve aracın daha önce hasar kaydı bulunup bulunmadığı belirleyicidir. Daha önce aynı parçalardan ağır hasar görmüş bir araçta değer kaybı düşük çıkabilir veya hiç çıkmayabilir. Yargıtay, bu ölçüte uymayan genel değerlendirmelere dayanan bilirkişi raporlarıyla hüküm kurulamayacağını istikrarlı biçimde vurgulamaktadır.
Kasko ödemesi değer kaybını karşılamaz. Aracınızı kaskonuzla onardıysanız, kasko şirketinin ödemediği değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından ayrıca isteyebilirsiniz.
Kusur oranı
Tazminat, karşı tarafın kusuru oranında ödenir. Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesi mahkemeyi bağlamaz; uyuşmazlık varsa mahkeme trafik bilirkişisinden kusur raporu alır. Kamera kayıtları, tanık beyanları ve olay yeri fotoğrafları bu aşamada belirleyici olur.
Zamanaşımı
Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlar için talep, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m. 109). Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa (örneğin yaralanmalı kazalarda) ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre uygulanır.
Yaralanma varsa
Kazada yaralanma veya ölüm varsa, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı da gündeme gelir. 31 Temmuz 2026’dan sonra gerçekleşen olaylarda bu tazminatlara işleyecek faizin başlangıcı ve sigortacının yaptığı ödemelerin mahsubu, Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 55’te yeni kurallara bağlandı. Bedensel zararlar ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir.