Ne oldu?
Eylül ortasında iki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında geri ödemeler durdu. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli bülteniyle Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonları TEFAS’ta alım-satıma kapattı ve tasfiye sürecini başlattı. Basına yansıyan bilgilere göre:
- Tasfiye kapsamında 131 fon bulunuyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre tekil yatırımcı sayısı yaklaşık 455 bin, fon büyüklüğü yaklaşık 891 milyar TL.
- Tera Portföy fonlarının tasfiyesini Türkiye İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarınınkini Ziraat Bankası yürütüyor.
- İlk açıklanan üç aylık tasfiye süresi altı aya uzatıldı.
- 17 Eylül’de TEFAS’a verilip platform tarafından iptal edilen alım-satım talimatlarının sahiplerine de, tasfiye bakiyesinden fondaki payları oranında ödeme yapılacağı açıklandı.
- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı şirket yöneticileri hakkında soruşturma yürütüyor; gözaltı ve tutuklama kararları, yurt dışına çıkış yasakları ve malvarlığı dondurma tedbirleri uygulandı.
Hükümet düzeyinde, para piyasası fonu yatırımcılarına ve 1 milyon TL’ye kadar payı olanlara öncelikli ödeme yapılması tartışılıyor. Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla bu formül resmî bir karara bağlanmış değildir.
Fondaki paranız şirketin borçlarına gider mi?
Hayır. Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) 53. maddesi bu konuda açıktır:
- Fonun mal varlığı, portföy yönetim şirketinin ve saklama kuruluşunun mal varlığından ayrıdır.
- Fon mal varlığı, şirketin yönetimi kamuya devredilse bile başka amaçla kullanılamaz. Kamu alacakları için bile haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz, iflas masasına girmez.
- Fon tasfiye edildiğinde yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir.
Yani şirket ve yöneticileri hakkındaki soruşturmalar, iflas ya da haciz süreçleri fonun kendi varlıklarına dokunamaz. Ancak asıl sorun başka yerdedir: Fonun portföyündeki varlıkların gerçek değeri, ilan edilen fiyattan düşükse, tasfiyeden elde edilecek tutar da o ölçüde düşük olur. Tasfiye bakiyesi yatırımcılara payları oranında dağıtılır.
Tasfiye ve ödeme süreci nasıl işler?
- Tasfiye memuru banka, fon portföyündeki varlıkları (devlet tahvili, hazine bonosu, ters repo, pay senedi vb.) paraya çevirir.
- Elde edilen tutar, fondaki katılma payı oranına göre yatırımcıların saklama hesaplarına aktarılır.
- Ödemeler tek seferde değil, varlıklar paraya çevrildikçe kademeli yapılabilir.
Bu aşamada yatırımcının ayrıca başvuru yapması gerekmez; ödemeler katılma payının saklandığı banka ya da aracı kurum hesabına yapılır. Hesap bilgilerinizin güncel olduğundan emin olun.
Yatırımcı Tazmin Merkezi zararı karşılar mı?
Büyük olasılıkla hayır. Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM, SPKn m. 83), yatırım kuruluşlarının yani aracı kurumların ve bankaların, müşterilerine nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde devreye giren bir mekanizmadır. Fon portföyündeki varlıkların değer kaybetmesi, mevcut düzenlemeye göre YTM’nin kapsamında değildir. Yasal bir düzenleme yapılırsa bu durum değişebilir.
Tasfiyeden karşılanmayan zarar için kime başvurulabilir?
Tasfiye sonunda yatırımcının eline geçen tutar, yatırdığı ya da fonun son ilan edilen değerinden düşük kalırsa, aradaki fark için şu sorumlular gündeme gelir:
1. Portföy yönetim şirketi ve yöneticileri. SPKn m. 55/6’ya göre portföy yönetim şirketleri, yönettikleri fonların ve katılma payı sahiplerinin çıkarlarını gözetmekle yükümlüdür. Fiyat manipülasyonu, ilişkili taraflarla emsale aykırı işlem veya gerçeği yansıtmayan değerleme bu yükümlülüğün açık ihlalidir. Şirket yöneticilerinin kişisel sorumluluğu da ayrıca değerlendirilmelidir.
2. Portföy saklama kuruluşu. Saklama kuruluşu, katılma payı fiyatının değerleme esaslarına göre hesaplanmasını ve fon işlemlerinin mevzuata ve fon iç tüzüğüne uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür (SPKn m. 56/1). Yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumludur (m. 56/2). Kanun, katılma payı sahiplerinin doğrudan dava açma hakkını da saklı tutar (m. 56/3). Saklama kuruluşları genellikle mali gücü yüksek bankalar olduğundan, bu yol pratikte önem taşır.
3. Fonu satan banka veya aracı kurum. Fonu size satan ya da öneren kuruluşun, yatırımcıya ürünün risklerini doğru anlatıp anlatmadığı ve uygunluk değerlendirmesini yapıp yapmadığı ayrıca incelenmelidir. Bu yolun başarısı somut satış sürecine ve belgelere bağlıdır.
4. Portföy yönetim şirketinin teminatları. Şirketlerin faaliyetleri nedeniyle yatırdığı teminatlar kanunen haczedilemez ve amacı dışında kullanılamaz (SPKn m. 55/4). Bu teminatların yatırımcı zararlarının karşılanmasında nasıl kullanılacağı sürecin önemli bir parçasıdır.
Tazminat davasında görevli mahkeme, zamanaşımı ve kimin davalı gösterileceği yatırımcının durumuna göre değişir. Haksız fiile dayalı taleplerde, Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 72 uyarınca zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık, her hâlde fiilden itibaren on yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Tasfiye sonucu belli olmadan zararın miktarı kesinleşmeyeceğinden, dava zamanlaması dikkatle planlanmalıdır.
Ceza soruşturması ve mağdurun hakları
İddialar doğrulanırsa gündeme gelebilecek başlıca suçlar şunlardır:
- Piyasa dolandırıcılığı (SPKn m. 107): Fiyatlar hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla işlem yapmak. Üç yıldan beş yıla kadar hapis; adli para cezası elde edilen menfaatten az olamaz.
- Güveni kötüye kullanmanın nitelikli hâli (SPKn m. 110/1-c): Kolektif yatırım kuruluşlarının, ilişkili kişilerle emsale ve dürüstlük kurallarına aykırı işlemlerle malvarlığının azaltılması. Ceza üç yıldan az olamaz.
- Somut olaya göre Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158) ve suç gelirlerinin aklanması (TCK m. 282).
Fon yatırımcısı bu soruşturmada suçtan zarar gören sıfatını taşır. Bu sıfatla:
- Savcılığa şikâyet dilekçesi verebilir ve soruşturmaya katılabilir,
- Kovuşturma aşamasında Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 237 uyarınca davaya katılan olarak yer alabilir,
- Vekil aracılığıyla dosyayı takip edip delil sunabilir.
Ceza yargılamasında toplanan deliller, özellikle MASAK raporları, bilirkişi incelemeleri ve para transferlerinin tespitleri, ileride açılacak tazminat davası için de güçlü bir dayanak oluşturur. Soruşturmada uygulanan malvarlığı dondurma tedbirleri, zararın karşılanabilmesi açısından da önem taşır.
Yatırımcı şimdi ne yapmalı?
- Belgeleri saklayın: Hesap ekstreleri, alım dekontları, fonun son fiyatlarını gösteren ekran görüntüleri, 16-17 Eylül tarihli talimatlar ve iptal bildirimleri, fon izahnamesi, risk bildirim formu ve size yapılan her türlü pazarlama mesajı.
- Payınızı ve tutarı kayıt altına alın: Tasfiyeye alınma tarihindeki pay adediniz ve değeri, ileride zararın hesabının temelini oluşturacaktır.
- Resmî duyuruları takip edin: SPK bültenleri, KAP açıklamaları ve tasfiye memuru bankanın duyuruları dışındaki bilgilere temkinle yaklaşın.
- “Paranızı hemen kurtarırız” vaatlerine dikkat edin: Payınızı değerinin altında satın almayı teklif edenlere veya ön ödeme isteyenlere itibar etmeyin.
- Tasfiyenin sonucunu bekleyin, ama süreleri kaçırmayın: Zararın kesinleşmesi tasfiyenin sonucuna bağlı olsa da, ceza soruşturmasına katılım ve delillerin korunması için beklemek gerekmez.
Bu yazı, 29 Eylül 2026 itibarıyla kamuya açık bilgilere dayanan genel bir bilgilendirmedir ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreç hızla değiştiği için güncel resmî duyuruları takip ediniz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.