“Hesabına para gelecek, sen sadece çekip bize vereceksin.” “Kartını birkaç günlüğüne ver, karşılığında para kazan.” Sosyal medyada, iş ilanlarında ya da tanıdık aracılığıyla yapılan bu tekliflerin arkasında çoğu zaman bir dolandırıcılık zinciri vardır. Dolandırılan kişinin parası sizin hesabınıza yatar ve soruşturmanın ilk durağı hesap sahibi olur.
Hangi suçtan yargılanılır?
Dolandırıcılık bankalar veya bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlendiğinde nitelikli dolandırıcılık suçu oluşur (TCK m. 158/1-f). Bu suçun cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır. Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Hesabını veya kartını veren kişi, dolandırıcılık eylemini kendisi gerçekleştirmese de, paranın aktarılmasına imkân sağladığı için suça iştirak eden (çoğu zaman yardım eden) sıfatıyla yargılanır.
Yeni düzenleme: Cezada yarı oranında indirim
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklik, TCK m. 158’e yeni bir dördüncü fıkra ekledi. Buna göre dolandırıcılık suçuna iştirak:
- kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla,
- kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını, ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan şifre, bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı ise,
verilecek ceza yarı oranında indirilir. İndirim hem basit (TCK m. 157) hem nitelikli (TCK m. 158) dolandırıcılık için uygulanır.
Bu hüküm, yalnızca hesabını kullandıran kişi ile dolandırıcılığı planlayıp yürüten kişiler arasında cezada ayrım yapılmasını sağlıyor. Ancak eylem hâlâ suçtur; kişi aramayı yapan, mağdurla görüşen veya parayı yönlendiren biriyse indirim uygulanmaz.
Görülmekte olan ve kesinleşmiş dosyalar
Kanun, lehe olan bu değişikliğin geçmişe dönük etkisini de düzenledi (değişiklik kanunu, geçici m. 1):
- İstinaf aşamasındaki dosyalarda, indirimin uygulanacağı sanıklar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. Yargıtay’daki dosyalar da ilk derece mahkemesine gönderilir.
- İnfaz aşamasındaki hükümlüler, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmamışlarsa, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m. 168/2’deki etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilir.
Savunmada temel soru: Kişi biliyor muydu?
Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur. Hesap sahibinin cezalandırılabilmesi için, hesabının suçta kullanılacağını bilmesi veya en azından öngörüp kabullenmesi gerekir. Bu değerlendirmede şunlar önem taşır:
- Hesabın verilmesi karşılığında ücret alınıp alınmadığı,
- Hesaba gelen paranın kısa süre içinde çekilip başkasına teslim edilip edilmediği,
- Kişinin parayı yatıran kişiyi tanıyıp tanımadığı ve açıklamasının hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı,
- Kart ve şifrelerin kayıp veya çalıntı olup olmadığı, bankaya zamanında bildirim yapılıp yapılmadığı,
- Kişinin yaşı, eğitim durumu ve benzer bir olaya daha önce karışıp karışmadığı.
Kartı çalınmış ya da hesabı ele geçirilmiş biri ile bilerek hesabını kiralayan biri aynı durumda değildir. İlk ifadede bu ayrımı açıkça ortaya koymak ve belgelerle desteklemek savunmanın temelidir.
Hukuki sorumluluk da doğar
Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, dolandırılan kişi parasının geçtiği hesabın sahibine karşı tazminat veya sebepsiz zenginleşme davası açabilir. Bankalar da bu tür hesaplara blokaj koyabilir, müşteri ilişkisini sonlandırabilir. Hesabın yasa dışı bahis ödemelerinde kullanılması ise ayrıca ilgili özel kanunlar kapsamında suç oluşturabilir.
Ne yapmalı?
- Hesabınız veya kartınız için gelen hiçbir teklifi kabul etmeyin; kart, şifre, mobil bankacılık bilgisi veya SIM kart paylaşmayın.
- Kartınızı kaybettiyseniz veya hesabınıza tanımadığınız bir para geldiyse derhâl bankanıza bildirin ve parayı çekmeyin.
- Hakkınızda ifadeye çağrıldıysanız, ifadeden önce bir avukatla görüşün; banka ekstreleri, yazışmalar ve kartın kaybına ilişkin kayıtları hazırlayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir.